كلام هدايت

ايجاد وسوسه شيطان در قلب هر انسانى وجود دارد، حتى پيامبران نيز از اين قاعده مستثنى نيستند و آنان نيز همواره در معرض وسوسه هاى او قرار دارند، اما به لحاظ اينكه پيامبران در مراحل والاى تكامل ايمان هستند، وسوسه هاى شيطان بر آنها نمى تواند مؤ ثر باشد.
روايتى از پيامبر بزرگوار صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مؤ يد اين حقيقت مى باشد. آن بزرگوار مى فرمايند:
((هيچ يك از شما نيست مگر آنكه براى او شيطانى مقرر است .
عرض كردند، يا رسول اللّه آيا براى شما هم شيطانى هست ؟
فرمودند؛ بلى ، براى من هم (شيطانى وجود دارد) جز آن كه خداوند عزوجل مرا يارى نموده و شيطانم تسليم من شده است و غير از نيكى و خير از من خواهشى نمى كند.⁽³⁶⁾))

بر همين اساس مى توان دريافت كه وسوسه شيطان در قلب هر انسانى وجود دارد و هر اندازه ، فردى از تكامل نفسانى والاترى برخوردار باشد، تاءثير اين وسوسه در قلب او كم رنگ تر خواهد بود.

وسوسه شيطان در قلب انسانها داراى مراحلى است و وجود همين مراحل ثابت مى كند كه اين وسوسه ها به منظور تكامل در قلب انسان پديد مى آيد.
در قرآن كريم ، مراحل وسوسه شيطان از زبان خود او اينگونه بيان گرديده است :
قال فبما اءغويتنى لاءقعدنّ لهم صراطك المستقيم ، ثمّ لآتينّم من بين اءيديهم و من خلفهم و عن اءيمانهم و عن شمائلهم و لاتجد اءكثرهم شاكرين
(((شيطان ) گفت : (خدايا) از آنجا كه مرا فريفتى ، بر سر راه مستقيم تو در كمين آنان (بندگان ) مى نشينم . آنگاه از پيش و پس و راست و چپشان به سراغشان مى روم و بيشترشان را سپاسگزار نخواهى يافت .))
وسوسه هاى شيطان در اين آيات بطور سمبليك بيان گرديده است . شيطان براى انحراف انسانها از مقابل ، پشت سر، طرف راست و طرف چپ در قلب انسان وسوسه مى كند.
براى فهم اين القائات كه از طرف شيطان صورت مى پذيرد، تفسير مولاى بزرگوار، امام باقر عليه السّلام را مورد بررسى قرار مى دهيم .
آن بزرگوار در تفسير اين آيات مى فرمايند:
((منظور از اينكه از مقابل آنان درمى آيم اين است كه آخرت را در نظرشان موهوم مى سازم .
و منظور از اينكه از پشت سرشان درمى آيم ، اين است كه آنان را امر مى كنم به اينكه اموال را جمع كرده و از دادن حقوق واجب خدا، خوددارى كنند و آن را به وارث خود بگذارند.
و منظور از اينكه از طرف راست آنان درمى آيم ، اين است كه دين آنان را به وسيله جلوه دادن گمراهى ها و آرايش شبهات و شك ها، تباه سازم .
و منظور از اينكه از طرف چپ آنان درمى آيم ، اين است كه لذتها را آن قدر مورد علاقه آنها قرار مى دهم كه محبتشان به آن بيش از هر چيز ديگر باشد.⁽³⁷⁾))

منبع:

36- ما منكم من اءحد الّا و له شيطان . قالوا و اءنت يا رسول اللّه ؟ قال : واءنا، الّا اءنّ اللّه عزّوجلّ اءعاننى عليه فاءسلم ، فلاياءمرنى الّا بخير (الحديث ، ج 2، ص 220)
37- ((من بين اءيديهم )) (معناه ) اهوّن عليهم الاخرة ((و من خلفهم )) آمرهم بجمع الاءموال و منعها عن الحقوق لتبقى لورثتهم ((و عن اءيمانهم )) افسد عليهم اءمر دينهم بتزيين الضّلالة و تحسين الشّبهة ((و عن شمائلهم )) بتحبيب اللّذّة و تغليب الشّهوات على قلوبهم (تفسيرالميزان ، ج 15، ص 82)