هماهنگى تكوين و تشريع در انفاق
قوانين اسلام هماهنگ با قانون آفرينش است. خداوند متعال دستگاهى دارد به نام دستگاه آفرينش، كه آن را قوانين تكوينى مى ناميم. و دستگاه ديگرى دارد كه همان قوانين تشريع و دينى است، و اين دو قانون هماهنگند. اگر اسلام در دستگاه تشريع به انسانها دستور انفاق مى دهد، در جهان آفرينش و عالم تكوين نيز موجودات در حال انفاق و بخشش هستند، كه به نمونه هايى از آن اشاره مى شود:الف) خورشيد عالمتاب همواره در حال انفاق به تمام موجودات منظومه شمسى است. و بر اثر اين انفاق شبانه روز ميليونها تُن از وزنش كاسته شده، و تبديل به نور و گرما مى گردد، تا ما انسانها و ديگر موجودات از آن بهره مند شويم. در حالى كه در مقابل اين انفاق هيچ چيزى عائدش نمى شود.
ب) كره زمين به ساكنين خود ـ اعم از انسان و حيوان و ديگر موجودات ـ دائماً انفاق مى كند. مگر اين ميوه ها و دانه هاى غذايى و مانند آن از زمين به دست نمى آيد؟ در مقابل چه چيزى به زمين مى دهيم؟ گاه نه تنها پاسخ بخشش هاى زمين به درستى داده نمى شود، كه كمر به تخريب منابع طبيعى زمين مى بنديم!
ج) درياها نيز همواره در حال انفاقند. آب درها بدون هيچ چشمداشتى بخار شده، و اين بخارها دريايى از آب را به شكل ابرها در آسمان تشكيل داده، سپس به وسيله بادها به سرزمين هاى خشك رهنمون شده، و با بارش باران سرزمينهاى مذكور را سيراب مى كند.

د) حيوانات نيز از اين قانون آفرينش مستثنا نيستند. به عنوان نمونه گاو كه روزى چهل و گاه شصت ليتر شير مى دهد، تنها مقدار كمى از آن به گوساله اش مى رسد، و بقيّه را سخاوتمندانه در اختيار انسانها قرار مى دهد.زنبور عسل نمونه مناسب ديگرى براى ادّعاى فوق است. زنبور عسل تنها حيوانى است كه در طول عمرش نمى خوابد و در طول شبانه روز مشغول كار و فعاليّت است تا شيرين ترين شيرينى ها و مفيدترين غذاها را در اختيار انسان قرار دهد. خداوند در اين زمينه مى فرمايد:
«(وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِى مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتاً وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُونَ * ثُمَّ كُلِى مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُكِى سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِّلنَّاسِ إِنَّ فِى ذَلِكَ لاَيَةً لِّقَوْم يَتَفَكَّرُونَ); و پروردگار تو، به زنبور عسل وحى ] = الهام غريزى [ نمود كه: از كوها و درختان و داربستهايى كه (مردم) مى سازند، خانه هايى برگزين. سپس از تمام ثمرات (و شيره گلها) بخور و راههايى را كه پروردگارت براى تو تعيين كرده است، به راحتى بپيما از درون (چينه دان) آنها، نوشيدنى با رنگ هاى مختلف خارج مى شود كه در آن، شفا و درمانى براى مردم است; به يقين در اين امر، نشانه روشنى است براى گروهى كه فكر مى كنند».(1)بنابراين عالم هستى در حال انفاق است و قوانين اسلام نيز هماهنگ با قوانين تكوين و آفرينش است، و لذا خداوند به انسانها دستور مى دهد كه هماهنگ با عالم تكوين به نيازمندان جامعه كمك كنند.
هـ) دستگاههاى داخلى بدن انسان نيز در حال انفاقند. قلب انسان با مقدار كمى خون به حيات خود ادامه مى دهد، ولى ساليان دراز تلاش نموده، و بىوقفه فعاليّت مى كند تا خون را به تمام اعضاى بدن انسان برساند.نتيجه اين كه عالم كبير و خارج از بدن انسان، و عالم صغير و درون بدن انسان، همه در حال انفاقند، و انسان هم بايد اهل انفاق باشد، وگرنه وصله ناهمرنگ عالم خلقت است.

1. سوره نحل، آيه 68 ـ 69.