كلام هدايت

شرايط انفاق

انفاق داراى شرايطى است كه اگر موجود نباشد مقبول نخواهد شد، و طبق آنچه كه از قرآن مجيد استفاده مى شود حدّاقل چهار شرط مهم دارد:
1ـ همراه با منّت نباشد

خداوند متعال در آيه شريفه 264 سوره بقره مى فرمايد:«(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالاَْذَى); اى كسانى كه ايمان آورده ايد! صدقات خود را با منّت و آزار باطل نسازيد».اوّلين شرط انفاق اين است كه بى منّت باشد. «منّت» از مادّه «مَن» به معناى وزن است، يعنى همان گونه كه سنگ كيلو و مَنْ (هر مَنْ سه كيلو است) باعث سنگينى مى شود، منّت هم براى فقير سنگين و گران تمام مى شود. متأسّفانه گاه فردى به ديگرى كمك مى كند، ولى تا آخر عمر دست از او برنمى دارد; مثلاً به او مى گويد: «اگر من نبودم تو خانه و مسكن نداشتى»، «اگر كمك هاى من نبود تو بيچاره شده، و به خاك سياه مى نشستى!».طبق آن چه در قرآن مجيد آمده منّت انفاق را باطل مى كند. بنابراين، ممكن است كسى كوهى از طلا انفاق كند و با يك جمله منّت آميز آن را باطل نمايد!سؤال: اگر منّت امر ناشايستى است، چرا خداوند در بعضى از آيات بر بندگانش منّت نهاده است. مثلاً در آيه شريفه 164 سوره آل عمران مى فرمايد:«(لَقَدْ مَنَّ اللهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولا مِّنْ أَنْفُسِهِمْ); خداوند بر مؤمنان منّت نهاد ]= نعمت بزرگى بخشيد [ هنگامى كه در ميان آنها، پيامبرى از خودشان برانگيخت».جواب: منّت خداوند به زبان نيست بلكه عطا و بخشش است; اين كه گفته مى شود خداوند منّت مى گذارد يعنى مى بخشد، و اين امر ناشايستى نيست. امّا منّت انسانها اين است كه خدمت خويش را بارها با زبان تكرار كرده، و به رخ طرف مقابل كشيده، و موجب آزار و اذيّت وى مى شود، و اين كار زشتى است. خلاصه اين كه شرط اوّل انفاق آن است كه همراه منّت نباشد.