كلام هدايت

اين گفتار روي دو پاية برهان عقل و علم استوار است و ما لاف نزده و گزاف نگفته‌ايم اگر باور نداريد برجستگان و دانايان خود را در مجلسي گرد آوريد تا اثبات نموده به‌خواصّ و عوامّ

بفهمانيم: هر كه طالب خير و نيكوئي و آسايش و خوشي است بايستي كتاب نهج‌البلاغه را (كه پس از قرآن كريم و سخنان پيغمبر اكرم در جهان مانند ندارد) مورد مطالعه و سرمشق و دستور

زندگاني خويش قرار دهد، بنابراين بايد:

پادشاهان و وزراء و رجال سياسي بخوانند تا استقلال و تماميّت كشور را حفظ نموده و به‌وظائف خود و طرز سلوك با رعيّت پي‌برند وكلاء مجلسين: سناء و شوري بخوانند تا از بدعت (احداث

چيزي در دين كه از دين نبوده) دوري گزيده به‌دستور دين رفتار نمايند، حكمرانان و رؤساء هر شهر بخوانند تا رفاه و آسايش خود و كساني را كه به آنان سپرده شده فراهم سازند، اُمراء لشگر

و افسران و سربازان بخوانند تا آمادة حفظ حدود و ثُغُور كشور بوده و در كارزار هميشه فتح و فيروزي را دريابند، ستمگران و بيچارگان بخوانند تا كيفر ستم و پاداش شكيبائي را دانسته عبرت

گيرند، اغنياء و فقراء بخوانند تا كبر و سرفرازي و رشك و پستي را از خود دور سازند، علماء و دانشمندان بخوانند تا از همة دانش‌ها بهره‌مند گردند، مجتهدين عظام بخوانند تا راه استنباط

احكام الهي را بياموزند، مبلّغين و تربيت كنندگان مردم عوام بخوانند تا دين را به‌دنيا نفروخته رضاء حق را بدست آورده سعادتمند شوند، وعاظ و گويندگان بخوانند تا طريقة وعظ و خطابه را

آموخته وقت خود و شنونده را با سخنان بيهوده و ژاژ تلف نكنند، مؤلفّين و نويسندگان بخوانند تا مهمل نبافند و عفّت قلم را حفظ نموده مطالبي بنويسند كه خود و اعقابشان به‌آن فخر نمايند،

فُصحاء و بُلغاء و اُدباء و خُطباء بخوانند تا از خرمن فصاحت و بلاغت و شيريني كلام آن خوشه‌ها بردارند، تُجّار و كسبه و اطبّاء بخوانند تا در داد و ستد و طبابت خدا را در نظر داشته سود

حلال بدست آرند كه نزد خدا و خلق شرمنده نباشد، قُضات و وُكلاء دادگستري و صاحبان محاضر رسمي بخوانند تا در دادرسي‌ها و معاملات براي چند ريال پول حكم به‌ناحقّ ندهند و خلافي

ننويسند و از عاقبت آن بپرهيزند، دانشجويان و هوشمندان بخوانند تا از شاخه‌هاي درخت دانش ميوه چيده غولان و نادانان و گمراهان و گمراه‌كنندگان را در هر لباس بشناسند، جوانان بخوانند تا

طراوت جوانيشان را در راه‌هاي بيهوده از دست ندهند، كارگران و رنجبران و بيابان گردان و رانندگان (كه كمتر وسيله و وقت كسب اطلّاع دارند) بخوانند تا از خواندن آن همه چيز بدست

آورند، طَبيعيّين و مادّيّين و فلاسفه بخوانند تا از تاريكي‌هايي كه به‌ آن گرفتارند رهايي يافته به‌مبدء و معاد آشنا گردند، يهود و نصاري و مجوس بخوانند تا راه سعادت را در آن ديده با كتاب‌هاي

خود مطابقه كرده حقّ و حقيقت را دريابند، گمراه‌كنندگان بخوانند تا از بد عاقبتي و رسوائي ترسيده بيش از اين در اغفال ساده‌لوحان سعي ننمايند، گمراه شدگان بخوانند تا از راه كجي كه آنان را

به‌آن سوق داده‌اند بازگشته گرد هر نادرست، هواپرست نگردند، زُهّاد و پارسايان بخوانند تا زهد و تقواي حقيقيّ را در روش پيشواي متّقيان ديده و به‌راه‌هاي كج پا ننهند و از رنج خود نتيجه

بگيرند، باسوادان براي بيسوادان بخوانند تا آن‌را به‌تحصيل دانش و بردن لذّت سواد و اطّلاع به‌وظائف دين و دنيا آگاه سازند، خلاصه جميع افراد بشر بايد بخوانند تا سعادت هميشگي و ترقّي دنيا

و آخرت را از آن بيابند.