كلام هدايت

عتدال و میانه روی

امیر مؤمنان علیه السلام هر گونه افراط و تفریط در تصمیمات و اقدامات سیاسی را ممنوع می دانستند

و انحراف به چپ و راست را گمراهی تلقی می کردند،حضرت معتقد بودند که جاده حق و مسیر الهی

و سنت نبوی از افراط و تفریط به دور است.آن حضرت بعد از بیعت مردم با ایشان فرمود:

الیمین و الشمال مضله و طریق الوسطی هی الجاده علیها باقی الکتاب و آثار النبوة و منها منقذ

السنة و الیها مسیر العاقبه"


انحراف به راست و چپ گمراهی استو راه مستقیم و میانه جاده وسیع حق است.کتاب باقی ابدی

و آثار نبوت بر این راه پرتو افکن است.پیشرفت سنت از همین راه است و به عاقبت دست یافتن از

همین مسیر است.


حضرت در جای دیگر تصریح می فرمایند:"طریقتنا القصد"راه و روش ما میانه روی است.

بلاذری از قول عبید انصاری نقل نموده است:من روز قتل عثمان به نزد علی علیه السلام رفتم

از من پرسید: بیرون چه خبر است؟ گفتم:شر بود و خلیفه عثمان کشته شد.

حضرت استرجاع کرد و فرمود:"انا لله و انا الیه راجعون"بعد این سخن را که رضی در حکمت 268

نقل کرده،فرمود:

"آحبب حبیبک هونا ما عسی أن یکون بغیک یوما و أبغض بغیضک هونا ما عسی آن یکون حبیبک

یوما ما"

دوستت را از سر اعتدال دوست بدار شاید روزی دشمنت گردد،دشمنت را از روی اعتدال دشمن

دار شاید روزی دوستت گردد.

علی علیه السلام در پاسخ به حارث همدانی که به حضرت گفته بود شیعیان شما سه دسته شده اند

یا افراطی و غلو کننده اند یا میانه رو و همراه شما و یا در تردید و حیرتند نمی دانند بروند یا باز گردند!

حضرت فرمود:"الا خیر شیعتی النمط الاوسط الیهم یرجع الغالی و بهم یلحق التالی"

بدان بهترین شیعیان من گروه میانه اند که اهل غلو و تندروی باید به آنها برگردند و عقب ماندگان

باید به ایشان برسند.

حضرت در عهد نامه مالک و در مواضع سیاسی و حکومتی وی را به اعتدال فرا می خواند:

"ولیکن احب الامور الیک اوسطها فی الحق"باید در بین کارها آن بیشتر نزد تو محبوب باشد

که نه از حق بگذرد و نه فرو ماند.